Το Δάσος του Κουμά
Η Αστική μη κερδοσκοπική Εταιρία «Κοινωνία των Δέντρων» επιθυμεί να δημιουργήσει στην Πάτμο ένα Δασικό Πάρκο αποτελούμενο κυρίως από ενδημικά δέντρα.
Η πρόθεση είναι να ευδοκιμήσουν οι προϋποθέσεις δημιουργίας αφενός ενός αυτόνομου τοπικού οικοσυστήματος κι αφετέρου ενός χώρου αναψυχής, πολιτισμού, εκπαίδευσης και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης για τους κατοίκους της Πάτμου, κυρίως τους νέους.
Επιλέξαμε το «Βουνό του Κουμά» για τους εξής λόγους
- Βρίσκεται σε ένα ιδανικό, κεντρικό σημείο του νησιού, ανάμεσα σε δύο οικισμούς (Σκάλα – Κάμπος). Είναι προσβάσιμο από επαρχιακό δρόμο και δύναται να εξυπητηθεί άμεσα από υποδομές που θα είναι απαραίτητες, ιδίως κατά τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του οικοσυστήματος (νερό – ηλεκτρισμός).
- Ανήκει εξ ολοκλήρου στο Δήμο Πάτμου γεγονός που διασφαλίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
- Όπως η ονομασία του υποδηλώνει, πρόκειται για ένα ολόκληρο βουνό (λόφος αν θέλουμε να κυριολεκτούμε) γεγονός το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα ποικιλόμορφης καλλιέργειας ανάλογα με τον προσανατολισμό που θα έχουν οι επιμέρους ζώνες φύτευσης.
- Στο «Βουνό του Κουμά» υπάρχει ένα παλιό λατομείο πέτρας το οποίο -με προοπτική την αποκατάστασή του- προσφέρεται για τη δημιουργία ενός απλού υπαίθριου αμφιθεάτρου. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να συνυφάνουμε την περιβαλλοντική με την πολιτισμική αναβάθμιση του νησιού.
Το έδαφος και οι εργασίες
Το δάσος στον λόφο του Κουμά — πιο αναλυτικά
Το «Βουνό του Κουμά» εφάπτεται της επαρχιακής οδού Σκάλας – Κάμπου. Απέχει 2 χλμ από το λιμάνι της Σκάλας και 2 χλμ από τον οικισμό του Κάμπου. Το Ανατολικό του όριο είναι η ακτογραμμή και βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κάμπους οι οποίοι καταλήγουν σε δυο από τις πιο δημοφιλείς παραλίες του νησιού το Μελόι και το Αγριολιβάδι.
Στόχος μας είναι ο κατά τον επιστημονικότερο τρόπο σχεδιασμός του πάρκου. Προτεραιότητα στη φύτευση έχουν όλα τα ενδημικά είδη δένδρων και κυρίως εκείνα που απειλούνται (όπως η ενδημική και μάλλον σπάνια Κουμαριά νάνος) αλλά και κάποια που έχουν ήδη εξαφανιστεί όμως φύονται ακόμη σε γειτονικά νησιά, όπως ένα είδος άγριου κυπαρισσιού (Φίδα) που υπερυλοτομήθηκε μέχρι εξαφάνισής του για οικοδομική εκμετάλλευση.
Για το λόγο αυτό έχουμε ήδη ξεκινήσει γόνιμη συνεργασία με το ΙΜΔΟ (Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων) το οποίο αποτελείται από ομάδα των πλέον εξειδικευμένων επιστημόνων για την υλοποίηση του πιο πάνω σχεδίου. Κατόπιν πρόσκλησης της «Κοινωνίας των Δέντρων», κλιμάκιο του ΙΜΔΟ έχει ήδη επισκεφτεί το νησί για επιτόπια αυτοψία, δειγματοληψία εδάφους και επαφές με το δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους. Κατόπιν τούτου συνέταξε λεπτομερή προκαταρκτική έκθεση με τίτλο «Αποκατάσταση της Βλάστησης του Λόφου Κουμά στην Πάτμο – Δημιουργία Πάρκου Μεσογειακής Χλωρίδας και Διερεύνηση Αξιοποίησης Ανενεργού Λατομείου». Η έκθεση αυτή αποτελεί θεμέλιο λίθο για την περαιτέρω ανάπτυξη του σχεδίου.
Επιθυμία μας είναι η συμπόρευση με το Δήμο Πάτμου σε ένα πρόγραμμα που προάγει το περιβάλλον, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Πάτμου αλλά και την οικονομία του νησιού με παραγωγή δασικών προϊόντων, προσέλκυση ειδικού τουρισμού, ένταξη σε χρηματοδοτικά Εθνικά ή Ευρωπαϊκά προγράμματα με τη συνακόλουθη δημιουργία θέσεων εργασίας κλπ. Οι πόροι για την υλοποίηση του Σχεδίου θα αναζητηθούν σε εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς καθώς και σε ιδιώτες φίλους του νησιού, παράλληλα με την εκπόνηση όλων των σχετικών μελετών και τη λήψη των απαραίτητων αδειοδοτήσεων.
Τα βήματά μας αντηχούν ακόμη Μέσα στο δάσος με τον βόμβο των εντόμων Και τις βαριές σταγόνες απ’ τ’ αγιάζι Που στάζει στα φυλλώματα των δέντρων. Κι ιδού που σκάζει μέσα στις σπηλιές Η δόνησις κάθε κτυπήματος των υλοτόμων Καθώς αραιώνουν με πελέκια τους κορμούς Κρατώντας μες στο στόμα τους τραγούδια Που μάθαν όταν ήτανε παιδιά Και παίζανε κρυφτούλι μες στο δάσος.Ανδρέας Εμπειρίκος — Ηχώ
Το δάσος στον λόφο του Κουμά
Εικόνες από την περιοχή
Ενημερώσεις από το πεδίο
Οι δημοσιεύσεις κρατούν ορατές τις ημερομηνίες των εργασιών στον λόφο του Κουμά και στο φυτώριο.
Χαρτογράφηση της περιοχής στην οποία έχουν γίνει εργασίες αποκατάστασης του οικοσυστήματος
Μπορεί κανείς να δει τις γραμμές άρδευσης καθώς και κάθε δέντρο ξεχωριστά.
Νέα από το νηπιαγωγείο των δέντρων…
Φροντίδα στα μικρά δέντρα…
νέα από το φυτώριο
Οι πρώτοι σπόροι φύτρωσαν.
Δημιουργία Φυτωρίου
Στα τελικά στάδια βρίσκεται η διαδικασία δημιουργίας του φυτωρίου της Κοινωνίας Των Δέντρων.
Έκθεση για τον λόφο του Κουμά
Την άνοιξη του 2016 μία ομάδα δασολόγων από το “Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασών” επισκέφτηκε τον λόφο του Κουμά για συλλογή δεδομένων.